માપનની વૈજ્ઞાનિક સંકેત પદ્ધતિ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
રસાયણવિજ્ઞાનમાં પરમાણુઓ અને અણુઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે,જેનું દળ ખૂબ જ ઓછું હોય છે અને તે ખૂબ જ મોટી સંખ્યામાં હાજર હોય છે.
રસાયણશાસ્ત્રીઓએ $2 \ g$ હાઇડ્રોજન વાયુમાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા માટે $602,200,000,000,000,000,000,000$ જેવી મોટી સંખ્યાઓ અથવા $H$ પરમાણુના દળ માટે $0.00000000000000000000000166 \ g$ જેવી નાની સંખ્યાઓ સાથે કામ કરવું પડે છે.
ગણતરીઓને સરળ બનાવવા માટે,વૈજ્ઞાનિક સંકેત (ઘાતાંકીય સંકેત) નો ઉપયોગ થાય છે,જેમાં કોઈપણ સંખ્યાને $N \times 10^{n}$ સ્વરૂપે દર્શાવવામાં આવે છે.
અહીં,$n$ એ ઘાતાંક છે જે ધન કે ઋણ હોઈ શકે છે,અને $N$ એ અંક પદ છે જે $1.000$ અને $9.999$ ની વચ્ચે હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$232.508$ ને $2.32508 \times 10^{2}$ તરીકે અને $0.00016$ ને $1.6 \times 10^{-4}$ તરીકે લખી શકાય છે.
ગુણાકાર અને ભાગાકાર:
આ પ્રક્રિયાઓ ઘાતાંકોના સામાન્ય નિયમોને અનુસરે છે.
ઉદાહરણ (ગુણાકાર): $(5.6 \times 10^{5}) \times (6.9 \times 10^{8}) = (5.6 \times 6.9) \times 10^{5+8} = 38.64 \times 10^{13} = 3.864 \times 10^{14}$.
ઉદાહરણ (ભાગાકાર): $\frac{2.7 \times 10^{-3}}{5.5 \times 10^{-4}} = (2.7 \div 5.5) \times 10^{-3 - (-4)} = 0.4909 \times 10^{1} = 4.909$.
સરવાળો અને બાદબાકી:
આ પ્રક્રિયાઓ માટે,પહેલા સંખ્યાઓને સમાન ઘાતાંક ધરાવતી બનાવવી પડે છે.
ઉદાહરણ (સરવાળો): $6.65 \times 10^{4} + 8.95 \times 10^{3} = 6.65 \times 10^{4} + 0.895 \times 10^{4} = (6.65 + 0.895) \times 10^{4} = 7.545 \times 10^{4}$.
ઉદાહરણ (બાદબાકી): $2.5 \times 10^{-2} - 4.8 \times 10^{-3} = 2.5 \times 10^{-2} - 0.48 \times 10^{-2} = (2.5 - 0.48) \times 10^{-2} = 2.02 \times 10^{-2}$.

Explore More

Similar Questions

$22.71 \, L$ વાયુ એટલે કેટલા ઘન મીટર $(m^3)$?

દબાણ એટલે સપાટીના એકમ ક્ષેત્રફળ પર લાગતું બળ. દબાણનો $SI$ એકમ પાસ્કલ $(Pa)$ છે,જે $1 \ Pa = 1 \ N \ m^{-2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. જો દરિયાની સપાટી પર હવાનું દળ $1034 \ g \ cm^{-2}$ હોય,તો પાસ્કલમાં દબાણની ગણતરી કરો.

Difficult
View Solution

નીચેનાને પાયાના એકમોમાં ફેરવો:
$(i)$ $28.7\, pm$
$(ii)$ $15.15\, pm$
$(iii)$ $25365\, mg$

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી ઊર્જાનો સૌથી મોટો એકમ ...... છે.

વિભાગ-$I$ માં આપેલા ગુણકોને વિભાગ-$II$ માં આપેલા યોગ્ય પૂર્વગો સાથે જોડો.
વિભાગ-$I$ વિભાગ-$II$
$(1)$ $10^{-15}$ $(A)$ Peta
$(2)$ $10^{2}$ $(B)$ Centi
$(3)$ $10^{-2}$ $(C)$ Tera
$(4)$ $10^{12}$ $(D)$ Femto
$(5)$ $10^{15}$ $(E)$ Hecto

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo